Vlekjes en flitsen › Treant Zorggroep

Vlekjes en flitsen

Vlekjes door glasvochttroebeling

Heel vaak zijn de vlekjes die mensen zien bewegen het gevolg van troebelingen in het glasvocht. Het glasvocht (of glasachtig lichaam) is een gelei dat het achterste gedeelte van het oog, de ruimte tussen ooglens en netvlies, opvult. Normaal glasvocht laat lichtstralen ongehinderd door. Als zich echter verdichtingen of troebelingen in het glasvocht voordoen dan kunnen ze een schaduw op het netvlies geven. Dit kan zich voordoen als vlekjes in allerlei vormen: puntjes, cirkels, draden, slierten, spinnenwebben. Tegen een lichte achtergrond zijn de vlekjes vaak duidelijker. Niet iedereen die glasvochttroebelingen heeft, heeft last van vlekjes. 

Meest voorkomende oorzaak van glasvochttroebelingen

De meest voorkomende oorzaak van glasvochttroebelingen is veroudering. Er ontstaan verdichtingen of klonteringen in het glasvocht. Bijziende mensen hebben hiervoor meer aanleg. Glasvochttroebelingen kunnen hinderlijk zijn als ze klachten van vlekjes veroorzaken, maar meestal is het onschuldig. Het zien van één of meerdere (zwevende) vlekjes door glasvochttroebelingen wordt ook wel met de Franse term “mouches volantes” aangeduid.

Lichtflitsen

Een plotseling ontstaan van vlekjes kan gepaard gaan met het optreden van lichtflitsen. Deze flitsen worden vaak omschreven als "net of een TL-lamp aan- en uitgaat", of als "bliksemen".  De combinatie van vlekjes en lichtflitsen wijst meestal op het vrij plotseling krimpen van het glasvocht. Dit noemen we ook wel glasvochtloslating, omdat de krimpende glasvochtgelei zichzelf hierbij lostrekt van het netvlies waar het daarvoor nog tegenaan lag. Ook glasvochtloslating hoort bij het normale ouder worden. Het treedt dan ook bij heel veel mensen op, vaak boven de leeftijd van 50 jaar. Meestal is dit onschuldig, maar soms kan dit het begin van een netvliesprobleem zijn. Zie verder bij het kopje “Risico’s van glasvochtloslating".

Andere oorzaken van vlekjes en flitsen

Migraine

Soms zien mensen lichtverschijnselen die zich als sterren of gekartelde lijnen voordoen en langzaam uitbreiden. Ze zijn soms (wisselend) gekleurd zijn en treden bijna altijd in beide ogen tegelijk op. Dit kan gepaard gaan met een (gedeeltelijk) veranderd of vervormd beeld in beide ogen en kan 10 tot 30 minuten aanhouden. Deze combinatie van verschijnselen heeft meestal een andere oorzaak dan echte lichtflitsen, het gaat hier vaak om een vorm van migraine. Soms voelen mensen zich tijdens of na deze lichtverschijnselen akelig. In een aantal gevallen, maar niet altijd, treedt na de lichtverschijnselen hoofdpijn op. Soms zijn de verschijnselen een voorbode (“aura”) van een migraineaanval met heftige hoofdpijn, misselijkheid en braken. Voor oorzaken en behandeling van migraine wendt u zich het beste tot uw huisarts.

Ontsteking

Bewegende vlekjes kunnen ook bij een ontsteking binnen in het oog (regenboogvliesontsteking, iridocyclitis of uveïtis) worden gezien. Vaak zien we ook andere oogklachten en verschijnselen, zoals: roodheid, toegenomen gevoeligheid voor licht, slechter zicht en pijn.

Bloed in het glasvocht

Plotseling opkomende en toenemende puntvormige vlekjes en/of slierten en waziger wordend zicht kunnen een uiting zijn van bloed in het glasvocht. Zo’n glasvochtbloeding kan soms optreden bij ernstigere aantasting van het netvlies door suikerziekte (diabetes mellitus), of bij een netvliesscheur.

Risico’s van glasvochtloslating

Wanneer het glasvocht krimpt en zich lostrekt van het netvlies kan er in een klein aantal gevallen een scheurtje in het netvlies getrokken worden. Zo’n scheurtje in het netvlies kan in weer een klein deel van de gevallen het begin zijn van een netvliesloslating, een ernstige aandoening van het oog die het zicht bedreigt. Bij het ontstaan van een scheurtje in het netvlies kan soms ook een bloeding in het glasvocht ontstaan, die klachten kan geven zoals hiervoor beschreven. Hoewel de kans op netvliesproblemen in het algemeen niet heel groot is bij een glasvochtloslating, is het advies wel dat bij plotseling ontstane (of verergerende) klachten van vlekjes en flitsen u binnen 24 uur contact opneemt met uw huisarts.