'Heupfractuur: minder complicaties door inzet geriater.' › Treant Zorggroep

'Heupfractuur: minder complicaties door inzet geriater.'

'Heupfractuur: minder complicaties door inzet geriater.'

Het verminderen van complicaties bij ouderen met een heupfractuur stond hoog op het verlanglijstje van specialisten, verpleegkundigen en andere betrokkenen op onze drie ziekenhuislocaties. Een zorgpad voor heupfracturen was er, maar de koppeling met een geriater ontbrak. Uit praktijkvoorbeelden blijkt dat het aantal complicaties vermindert als bij patiënten van 70 jaar of ouder direct aan het begin een geriater wordt ingeschakeld. In ziekenhuislocatie Scheper ging daarom per 1 november 2015 het overkoepelende zorgpad ‘geriatrische heupfractuur’ van start.

Het grote verschil met voorheen is de betrokkenheid van een geriater vanaf het moment van opname. De geriater beoordeelt aan de hand van een gesprek met de patiënt en familie, lichamelijk onderzoek en zo nodig aanvullend onderzoek of er moeilijkheden te verwachten zijn tijdens opname, na thuiskomst en tijdens de revalidatie. De locaties Refaja en Bethesda volgen wanneer er voldoende formatie aan geriaters beschikbaar is. De start in locatie Scheper is heel pragmatisch gekozen. Internist ouderengeneeskunde Florence van Weelderen: ‘Daar hebben we een team om te kunnen starten, we kunnen zo snel zien wat nodig is en om hoeveel werk het gaat.’

'Het is meer dan alleen het repareren van een heup.'

Proactief

Zij noemt expliciet dat niet elke 70+er geriatrische zorg nodig heeft. ‘Veel fitte 70+ers fietsen of hardlopen dagelijks. Met hen is de geriater uiteraard snel klaar. Maar zo kunnen we de kwetsbare patiënten eruit halen, begeleiden en de kans vergroten dat hij of zij op het oorspronkelijke niveau terugkomt. We screenen tijdens de opname onder meer op lichamelijke problemen, op een verhoogd delierrisico of een delier, voedingstoestand, hoe valgevaarlijk iemand is en hoe dat zou kunnen komen. Zo kunnen we proactiever reageren. Screening van medicijngebruik is sowieso standaard bij alle geriatrische patiënten.’

Samenspel

Traumachirurg Harmen Zwaving: ‘Zeker bij de kwetsbare groep ouderen wil je dat alles zo vlekkeloos mogelijk verloopt. Het zorgpad vraagt van iedereen discipline, nauwkeurigheid en de afgesproken registratie. Het is ieders verantwoordelijkheid dat dit goed verloopt. Door het samenspel tussen SEH, verpleegafdeling, OK, chirurg, geriater, fysiotherapeuten, zaalarts, PA’er, transferverpleegkundigen en alle andere betrokkenen zo goed mogelijk te organiseren, vergroot je de kans dat die patiënt na de behandeling weer zelfstandig kan functioneren. Meteen bij de opname vragen we naar de thuissituatie en reserveren we zo nodig alvast een plek bij de care voor kortdurende revalidatie.’ Naast de screening voor de directe behandeling, worden ook dertig variabelen bijgehouden. Harmen: ‘Denk hierbij aan opnameduur, complicaties, mortaliteit, type operatie, type breuk, ontslaglocatie, betrokken disciplines, oorzaak van de breuk en meer. De uitkomsten hiervan en het resultaat van de behandeling delen we met elf andere grote ziekenhuizen. Met deze ziekenhuizen zitten we in het zogeheten “Geriatrisch Fractuur Netwerk”. Hier wisselen we ervaringen uit en leren we van elkaars gegevens.’

Ingrijpend

Florence noemt heupfracturen erg ingrijpend: ‘Het is heel nuttig te kijken wat je in de behandeling en alles er omheen kunt verbeteren. En dat zit niet alleen in het repareren van de heup. De kans dat een oudere aan levenskwaliteit inlevert na ziekenhuisopname is groot. We moeten alles doen om dat te voorkomen en dit kan soms in heel kleine dingen zitten, op verschillende terreinen zoals voedingstoestand of spiermassa. Let wel, 25 procent van de ouderen overlijdt binnen een jaar na een heupfractuur en eveneens 25 procent is na de operatie minder redzaam. Dat zijn behoorlijke percentages.’ Harmen benadrukt daarbij de noodzaak om de behandeling van heupfracturen niet op één locatie te centreren: ‘Juist voor deze patiënten is het goed in de eigen vertrouwende omgeving te blijven. Voor de traumachirurg of orthopeed met nacht of weekenddienst is dat evenwel iets minder handig. Het betekent namelijk soms rondrijden langs drie locaties met bijbehorende reistijden op één nacht. Maar het is de moeite meer dan waard.’

Trots

Harmen is bijzonder trots is op het nieuwe zorgpad. ‘In één ziekenhuis is het al lastig om een behandeling eenduidig te organiseren. Dat het over drie locaties is gelukt geeft aan dat we allemaal hetzelfde voor ogen hebben. Bijkomend voordeel is dat we hiermee voor dit zorgpad meteen voldoen aan de 70+ eisen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg.’