Radiotherapie › Treant Zorggroep

Radiotherapie

Een ander woord voor bestraling is radiotherapie. Dit is een behandeling van kanker door middel van straling. Het zijn dezelfde stralen die bij röntgenfoto’s worden gebruikt, maar dan met een hogere energie. Deze straling is onzichtbaar en niet te voelen. De behandeling op zich is niet pijnlijk. Na de behandeling blijft er geen straling in het lichaam achter: u bent dus niet radioactief na de bestraling.

Het gezwel en de aangrenzende lymfklieren worden bestraald, hetzij om genezing te bereiken, hetzij om klachten te verminderen. Straling die in de radiotherapie gebruikt wordt, remt de cellen waaruit een kwaadaardig gezwel bestaat. Hierdoor vermindert de omvang van het gezwel. Sommige gezwellen kunnen door de bestraling geheel verdwijnen, andere worden alleen kleiner. Omdat de kwaadaardige cellen meestal kwetsbaarder zijn voor straling dan normale cellen, zal de invloed op het gezwel het sterkst zijn. Bestraling kan ook plaatsvinden om pijnlijke uitzaaiingen te behandelen.

Het aantal keren dat u bestraald wordt, hangt af van het doel van de bestraling. Dit kan variëren van een eenmalige bestraling tot meerdere weken. De bestralingsarts (radiotherapeut) bespreekt met u hoe vaak u bestraald wordt. Dit wordt in een behandelplan vastgelegd.

Na afloop van de bestraling is er nog geen eindresultaat bereikt. Er kan nog een nawerking zijn die varieert van enkele weken tot maanden. Tijdens een bestralingsperiode heeft u regelmatig een gesprek met de behandelend radiotherapeut over het verloop van uw behandeling. Met hem kunt u ook eventuele bijwerkingen bespreken waar u last van hebt.

De behandeling

De behandelend specialist meldt u aan bij de radiotherapeut. Daarna wordt een afspraak gepland met de radiotherapeut. Het afsprakenbureau van de afdeling Radiotherapie geeft de eerste afspraak schriftelijk of telefonisch aan u door.

Bij het eerste bezoek heeft u een gesprek met de radiotherapeut. U kunt zich hiervoor melden bij de receptie van de afdeling Radiotherapie. U moet de volgende zaken meenemen:

  • uw patiëntenkaart;
  • uw identiteitsbewijs;
  • een bewijs van inschrijving ziektekostenverzekering;
  • een lijst met medicijnen die u gebruikt;
  • eventueel een machtigingsformulier taxivervoer

Het is raadzaam iemand mee te nemen naar dit gesprek. Twee horen meer dan één. Schrijf eventuele vragen van tevoren op.

Radiotherapie bij borstkanker

Nadat u aan uw borst bent geopereerd, moet u mogelijk bestraling krijgen.
Als u borstsparend bent behandeld, krijgt u in principe altijd radiotherapie. De term “borstsparende behandeling” duidt op de combinatie van borstsparende chirurgie en bestraling. Als de borst in zijn geheel is verwijderd, is dit niet vanzelfsprekend. Dit is onder andere afhankelijk van de grootte van de tumor en andere tumoreigenschappen die de patholoog-anatoom onderzoekt. Hierbij wordt er dan op de borstwand bestraald.

Als er tumorcellen in de schildwachtklier worden gevonden, dan kan bestraald worden op de oksel; als alternatief voor het verwijderen van alle lymfklieren uit de oksel.

Als er uitgebreide lymfeklieruitzaaiingen worden gevonden, dan kan het gebied rondom het sleutelbeen en borstbeen worden bestraald; als aanvullende behandeling op die gebieden die niet operatief verwijderd kunnen worden.

Bestraling bij borstkanker krijgt u altijd na de operatie, nooit voorafgaand aan de operatie. Bestralingsbehandeling wordt uitgevoerd om eventuele niet zichtbare, losse tumorcellen te vernietigen en daardoor de kans op definitieve genezing te bevorderen.

De bestraling start meestal binnen vier weken na de operatie. Dit hangt nog wel af van de wondgenezing en of er nog een andere nabehandeling nodig is. U wordt in een periode van ongeveer vier tot zes weken vijf dagen per week bestraald.

Radiotherapie bij prostaatkanker

Bestraling kan bij prostaatkanker kan uitwendig (externe radiotherapie), inwendig (brachytherapie ) of als combinatie worden toegepast.

Uitwendige bestraling
Bij uitwendige bestraling wordt het te behandelen gebied van buitenaf bestraald. Dit is een behandeling van ongeveer zeven weken waarvoor u vier tot vijf keer per week kortdurend naar het ziekenhuis komt. Hiervoor is geen opname nodig.
Voorafgaand aan de bestraling moeten kleine goudzaadjes in de prostaat worden gebracht . Tijdens de bestraling geeft dit goed zicht op de ligging van de prostaat, waardoor een gerichte behandeling mogelijk is. De goudzaadjes worden tijdens een poliklinische afspraak ingebracht door de radiotherapeut.

Inwendige bestraling
Een beperkte groep patiënten komt in aanmerking voor inwendige bestraling (brachytherapie). Bij inwendige bestraling worden er in de prostaat kleine radioactieve bronnen (zaadjes) ingebracht. Bestraling vindt nu van binnenuit plaats; hiervan voelt u niets. Het inbrengen van de zaadjes gebeurt operatief, vaak tijdens een dagopname. Na ongeveer vier maanden is de bestraling uitgewerkt. De zaadjes blijven achter in uw lichaam. Voor deze behandeling verwijzen wij u naar een ander ziekenhuis.

Mogelijke bijwerkingen na de uitwendige bestraling zijn aandrang klachten van urine en ontlasting, bloed bij urine of ontlasting, erectiestoornissen, problemen op het gebied van seksualiteit.  Mogelijke bijwerkingen na inwendige bestraling zijn met name plasklachten.