Wel of geen chemotherapie? › Treant Zorggroep

Wel of geen chemotherapie?

De bijwerkingen van chemotherapie kunnen heftig zijn met een grote impact op de dagelijkse bezigheden: een goede reden om zorgvuldig na te gaan wat het resultaat ervan zal zijn. Dat doet de oncoloog bij Treant Zorggroep op twee manieren. Deze twee manieren samen geven een betere inschatting of chemotherapie wel of niet zinvol is. ‘Dat is goed om vooraf te weten’, vertelt Wilfried Roeloffzen, internist-hematoloog bij Treant Zorggroep. ‘Want chemotherapie heeft voor een deel van de borstkankersoorten namelijk géén toegevoegde waarde. De operatie en eventuele bestraling en nabehandeling met hormonen zijn dan al genoeg.’

Chemotherapie als nabehandeling van een borstoperatie wordt meestal gebruikt bij vrouwen met borstkanker met een hoger risico op uitzaaiingen. Het doel is dan om de kans op uitzaaiingen verderop in het lichaam te verkleinen en de overlevingskans te vergroten. ‘Om het risico op uitzaaiingen te bepalen, gebruiken we meestal een “klinische risicoscore”, vervolgt Roeloffzen. ‘Voor een hoge risicoscore, hebben we bij Treant een tweede methode beschikbaar: de mammaprint. Deze methode kijkt naar het genetisch profiel van de tumor. Juist de combinatie van deze twee methoden geeft een beter beeld van het nut van de aanvullende chemotherapie.’

Kans op uitzaaiing

Voor methode 1, de klinische risicoscore, voert de arts informatie in een computerprogramma in: o.a. de leeftijd en de conditie van de patiënt, het soort tumor en de mate van aantasting van okselklieren. Het programma berekent daarna de kans op uitzaaiing verderop in het lichaam en het verwachte succes van de behandeling met of zonder aanvullende chemo. Wie met deze klinische test ‘hoog’ of ‘gematigd’ scoorde kreeg standaard het advies voor een chemokuur als nabehandeling. De ‘gematigde score’ is een grijs gebied waarbij het minder zeker is of de chemokuur zinvol is, maar het volgens de landelijke richtlijn wel wordt geadviseerd. Gebruikt de arts óók de mammaprint om naar het genetisch profiel van de tumor te kijken, dan kan hij of zij ook voor dit grijze gebied preciezer nagaan of een chemokuur zinvol is.

Mammaprint

Wilfried Roeloffzen: ‘Alleen wanneer een patiënt op beide testen hoog scoort is chemo zinvol. Als een van beide testen een lage risicoscore geeft, valt te overwegen om chemotherapie achterwege te laten. Een laag risico uit de klinische test is dus al reden genoeg niet met een chemokuur te beginnen. Geeft de klinische tekst een hoog risico aan en de genetische test een laag risico, dan betekent dit dat chemotherapie niet nodig is.’ Dit geldt uiteraard niet voor alle patiënten: ‘Er zijn tumoren en situaties waarbij chemotherapie altijd nodig is. Een mammaprint wordt daarom niet toegepast bij onder meer vrouwen jonger dan 35 jaar en patiënten die voorafgaand aan de operatie behandeld worden met een chemokuur.’