Glaucoom (verhoogde oogdruk) › Treant Zorggroep

Glaucoom (verhoogde oogdruk)

Wat is glaucoom?

Glaucoom is een oogziekte waarbij de zenuwvezels van de oogzenuw beschadigd zijn. Deze zenuwvezels verbinden het netvlies met de hersenen. Er ontstaan blinde vlekken (gezichtsvelddefecten) door de beschadiging van de zenuwvezels. De oogarts kan zien dat de oogzenuw er geleidelijk anders gaat uitzien (de oogzenuw wordt uitgehold = geëxcaveerd).

Als de ziekte niet of onvoldoende wordt behandeld zullen de blinde vlekken groter worden en kan in een laat stadium ook het scherpe zien worden aangetast.

 

 

Oogdruk

De bolvorm van het oog wordt mede in stand gehouden doordat binnenin het oogvocht (kamerwater) wordt aangemaakt. Dit vocht heeft niets te maken met het uitwendige traanvocht. De hoogte van de oogdruk is afhankelijk van het evenwicht tussen aanmaak en afvoer van dit vocht. Een te hoge oogdruk kan ontstaan wanneer het vocht niet goed wordt afgevoerd.

Risicofactoren

Het mechanisme dat bij glaucoom leidt tot de aantasting van de oogzenuw, is nog steeds niet tot in alle details bekend. Wel zijn er veel risicofactoren bekend die de kans op optreden van glaucoom aanzienlijk verhogen:

  • verhoogde oogdruk, dit is veruit de belangrijkste risicofactor. Een statistisch normale oogdruk ligt tussen de 11 en 21 mmHg. Hoe hoger de oogdruk, hoe groter de kans op glaucoom;
  • glaucoom in de familie, als glaucoom voorkomt in de familie (1e en 2e graads-) familieleden, is de kans op glaucoom 10x  hoger dan voor iemand zonder glaucoom in de familie;
  • hoge leeftijd; glaucoom komt op hoge leeftijd veel vaker voor (4% van de mensen ouder dan 80 jaar heeft glaucoom);
  • sterke bij- of verziendheid.;
  • negroïde mensen hebben vaker glaucoom;
  • afwijkingen van de bloedvaten bij of in het oog.

Soorten glaucoom

Glaucoom komt veel voor; 1,5% van de Nederlanders ouder dan 40 jaar heeft glaucoom. Glaucoom wordt ingedeeld in primair en secundair glaucoom. Primair glaucoom wil zeggen dat het glaucoom een op zichzelf staande ziekte is. Secundair glaucoom ontstaat als verschijnsel bij een andere (oog)ziekte of ten gevolge van het gebruik van bepaalde medicijnen (bijvoorbeeld prednison).

Het primair glaucoom wordt weer onderverdeeld in:

  1. openkamerhoekglaucoom,
  2. afgeslotenkamerhoekglaucoom,
  3. aangeboren (congenitaal) glaucoom.

1.  Openkamerhoekglaucoom

Van de primaire glaucomen komt het openkamerhoekglaucoom het meeste voor. We kennen hierbij het hoge druk glaucoom. Bij het hoge druk glaucoom raakt het afvoersysteem van het oog verstopt. Hierdoor stijgt de oogdruk en raakt uiteindelijk de oogzenuw beschadigd waardoor gezichtsvelduitval optreedt. Bij het normale druk glaucoom spelen andere risicofactoren, zoals de doorbloeding van de vaten, waarschijnlijk een grotere rol dan de oogdruk die niet verhoogd is. Ook deze vorm leidt tot beschadiging van de oogzenuw en gezichtsveldverlies.

2. Afgesloten kamerhoek glaucoom

Bij het afgeslotenkamerhoekglaucoom is de bouw van het oog zodanig dat door de iris (het regenboogvlies) het afvoersysteem van het oog geblokkeerd kan worden, waardoor het oogvocht niet weg kan en de oogdruk stijgt. Deze vorm van glaucoom kan acuut of chronisch zijn.

  • De acute vorm gaat meestal gepaard met wazig zien, een rood oog, hoofdpijn, misselijkheid en braken. Vaak ontstaat dit in de schemer, als de pupil wat wijder wordt.  Deze symptomen worden veroorzaakt doordat de oogdruk zeer hoog is en een snelle behandeling is vereist om schade aan de oogzenuw te voorkomen.
  • De chronische vorm komt meer voor en is in een vroeg stadium goed te behandelen. Mensen die verziend zijn, met een sterke plusbril, hebben een grotere kans op deze vorm van glaucoom.

3. Congenitaal (aangeboren) glaucoom

    Congenitaal glaucoom is zeldzaam. Er is hierbij een ontwikkelingsstoornis van het afvoersysteem
    van het oog. Hoe deze afwijking precies ontstaat is onbekend, maar waarschijnlijk spelen erfelijke
    factoren een rol.

Onderzoek naar glaucoom

Het zou ideaal zijn als iedereen ouder dan 40 jaar op glaucoom wordt gescreend. Als bij het onderzoek echter alleen de oogdruk wordt gemeten, worden lang niet alle glaucoompatiënten ontdekt. Zoals uit de lijst van risicofactoren al blijkt, spelen er bij glaucoom veel meer factoren een rol dan de oogdruk alleen. Daarom moet er naast het meten van de oogdruk ook naar de oogzenuw gekeken worden en zonodig een gezichtsveldonderzoek worden gedaan. Als er na dit onderzoek een verdenking is op glaucoom, bepaalt de oogarts samen met de patiënt of en hoe de patiënt behandeld wordt. Een glaucoompatiënt blijft levenslang onder controle.

Erfelijke aandoening

Uit onderzoek is gebleken dat glaucoom in bepaalde families voorkomt. Daarom is het belangrijk om de familieleden te informeren wanneer glaucoom vastgesteld wordt. Familieleden worden geadviseerd om 1x een afspraak bij de oogarts te maken voor een screening op glaucoom.