Overgang (X11) (E) › Treant Zorggroep

Overgang (X11) (E)

Deze werkafspraak sluit aan op de NHG-standaard M73 'de overgang' van 2012.

Verwijscriteria

De NHG-standaard is uitgangspunt voor verwijzing naar de tweede lijn; overgangsklachten zijn in het algemeen geen indicatie voor verwijzing naar de tweede lijn.

Uitzonderingen hierop zijn:

  • Onregelmatig en onverklaard bloedverlies bij HRT-gebruiksters;
  • Complexe situaties bij vrouwen met veel klachten en comorbiditeit (mammapathologie, cardiovasculaire problematiek, trombofilie, ernstige leverfunctiestoornissen) of vrouwen die zeer jong menopauzaal worden;
  • Status na VTE, hormoonafhankelijke tumoren (mamma, endometrium).

Traject in Scheper

Indien gewenst kan voorlichting over lifestyle en OTC (over the counter) medicatie worden gegeven:

  • via overgangsconsulente in Scheper
  • via organisatie Care for Women (= extramuraal)

Op indicatie aanvullend onderzoek:

  • bloeddruk, echoscopie
  • labonderzoek
  • botdichtheidsmeting

Medicamenteuze behandeling:

  • Clonidine → werkt beperkt bij opvliegers
  • Bij status na hysterectomie → alleen oestrogeen in pleister of tabletvorm
  • Bij uterus in situ→ combinatie oestrogeen/progestageen oraal of parenteraal of combinatie hiervan:
    Oraal
    → voorkeur voor oestradiol/dydrogesteron tabletten vanwege meerdere doseringsmogelijkheden  en 'natuurlijk' progestageen;
    → tibolon: kan gunstig werken als naast flushes ook vaginale en/of sexuele problematiek bestaat.
    Parenteraal
    → transdermale oestrogeentoediening in combinatie met oraal progestageen of Mirena (na drie jaar vervangen). Hiermee ontstaat minder hormoonbelasting.

Voorbereiding door huisarts

Geen.

Aanwijzingen voor huisarts

  • Voorlichting op basis van evidence, gezien grote variabiliteit van klachten is maatwerk nodig.
  • Individuele advisering op basis van risicoanalyse (internationale richtlijn www.imsociety.org geeft lagere complicatiekansen aan dan NHG-standaard).
  • Medicamenteuze behandeling, aanvullend op de NHG-standaard:
    → oestrogeen/dydrogesteron is in vier doseringen beschikbaar, zoek naar de laagst
         werkzame dosering;
    → bij bijwerkingen op progestativa kan een mirena IUD nuttig zijn (drie jaar werkzaam);
    → tibolon kan nuttig zijn bij sexuele problematiek/vaginale dyspareunie;
    → clonidine kan waardevol zijn bij veel flushes en bij contra-indicatie voor HRT;
    → endometriose in het verleden is geen absolute contra-indicatie voor HRT

Aanwijzing voor de patient

Klachtendagboek bijhouden.
Medicatie meenemen.

Samenstelling werkgroep

Dhr. J. Burggraaff, gynaecoloog
Mw. J. Schoemakers, huisarts
Mw. M. Vos, huisarts

Juli 2014