Publiekslezing 'Hoge bloeddruk, wat kunt u daar aan doen?' op 8 september › Treant Zorggroep

Publiekslezing 'Hoge bloeddruk, wat kunt u daar aan doen?' op 8 september

Geplaatst op: 12 augustus 2014

Op maandagavond 8 september vond de eerste publiekslezing plaats in het kader van ‘100 jaar Bethesda’. Ditmaal met als onderwerp ‘Hoge bloeddruk, wat kunt u daar aan doen?’, georganiseerd door de afdeling Cardiologie. Voorafgaand en in de pauze konden bezoekers de bloeddruk en het hartritme laten controleren.

Van een hoge bloeddruk merkt u vaak niets. Toch is een hoge bloeddruk niet zonder risico’s. Het kan onder meer schade aanrichten aan uw organen en de slagaders kunnen beschadigd raken. Hoe een hoge bloeddruk ontstaat is vaak niet duidelijk. Wel is bekend dat een gezonde leefstijl de kans op een hoge bloeddruk verkleint.

Cardioloog Marloes van der Wielen vertelde wanneer er sprake is van een hoge bloeddruk, welke oorzaken er kunnen zijn en over mogelijke behandelingen:
De bloeddruk wordt gereguleerd door spanning van de bloedvatwand, hoeveelheid vocht en zout en hormonen. Wanneer de bloeddruk over 24 uren gemeten hoger is dan 135/85 spreken we van een hoge bloeddruk. Dit noemen we ook wel een ‘hypertensie’. Van een hoge bloeddruk merk je vaak niets. Als je klachten hebt, dan zijn dat bijvoorbeeld pijn op de borst, kortademigheid of hoofdpijn.

Wel is het zo dat een hoge bloeddruk vaker ontstaat, als we ouder worden. In 90% van de gevallen is geen oorzaak aan te wijzen. Wel spelen factoren als erfelijkheid, overgewicht of een verhoogde alcoholintake een rol. Ook kunnen een nierziekte, tumoren, schildklierafwijkingen of een slaapapneu aan een hoge bloeddruk ten grondslag liggen. De gevolgen van een hoge bloeddruk kunnen een hersen- of hartinfarct zijn, oogproblemen, boezemfibrilleren of nierproblemen zijn. Een hoge bloeddruk kan worden behandeld met leefstijlaanpassingen of medicatie. Vaak is een combinatie van medicijnen nodig, die helaas vaak wel bijwerkingen hebben.

Verpleegkundige hartrevalidatie Jannie Hein ging in op preventie en de leefstijl in relatie tot de bloeddruk:
Een verhoogde bloeddruk geeft meer kans op hart- en vaatziekten. Meer mannen dan vrouwen hebben hart- en vaatziekten. Na de overgang is het risico voor vrouwen echter even groot als voor mannen. Niet alle risico’s voor het krijgen van hart- en vaatziekten kunnen we beïnvloeden, denk bijvoorbeeld aan leeftijd, aanleg en het al dan niet hebben van suikerziekte. Risicofactoren waar men wel wat aan kan doen zijn onder meer roken, overgewicht, stress, weinig beweging, ongezonde voeding, drugs en alcohol. Het voorkomen van een hoge bloeddruk is daarom ook beter dan genezen. Het aanpassen van de leefstijl is hierbij heel belangrijk.

Leefstijladviezen zijn onder andere niet roken, niet meer dan zes koppen koffie per dag drinken en dagelijks 200 gram groente en twee stuks fruit eten. Ook is het advies goed om minimaal vijf keer per week minimaal dertig minuten te bewegen. Daarbij mag u best een beetje transpireren. Oftewel, u bent zelf verantwoordelijk voor uw eigen gezondheid. Vraag daarbij hulp als het nodig is. Bijvoorbeeld van uw huisarts of een diëtist.

Onder leiding van gespecialiseerd verpleegkundige cardiologie Herma Oostenveld kwam een patiënt aan het woord over haar ervaringen met een hoge bloeddruk:
‘Ik had geen idee van het bestaan van dingen die ik ineens zelf had. Toen ik dat hoorde heb ik mezelf een compleet andere leefstijl aangewend. Ik ben zestien kilo afgevallen, mijn cholesterol is nu normaal. Diëten helpt niet, maar gezonde voeding wel. Koop verse producten van eigen bodem. Er is genoeg keuze bij de grootgrutter. Heb je een hoge bloeddruk? Kijk in de spiegel en begin bij jezelf. Want je moet het zelf willen doen.'

Diëtist Marit van der Berg gaf voedingsadviezen voor een goede bloeddruk:
Van een gebakje heeft nog nooit iemand een hoge bloeddruk gekregen. Van een ongezonde leefstijl wel. Je kunt alles wel eten, maar doe het met mate. Houd daarbij vooral rekening met zout. Zout bestaat uit natrium en chloride, waarbij natrium de boosdoener is voor het ontstaan van een hoge bloeddruk. In Nederland gebruiken we gemiddeld 9 gram zout per dag. Dat is gelijk aan 3600 mg natrium. Het advies is om maximaal 6 gram zout te gebruiken. Dat is gelijk aan 2400 mg natrium.

In veel producten zit al veel zout. Bijvoorbeeld in kant-en-klaar producten, smaakmakers of gepaneerd vlees. In één pizza zit zelfs 2500 mg natrium. Met één pizza krijg je dus al meer natrium binnen dan aanbevolen. Voeg dus zelf geen zout toe aan het eten. Ook met minder zout kun je nog steeds lekker eten. Marineer bijvoorbeeld zelf je vlees. Of gebruik groente met een sterk uitkomende smaak, zoals ui, prei, selderij of knoflook


Komt een TIA van een hoge bloeddruk?
Dat kan wel. Een hoge bloeddruk is een van de oorzaken. Een TIA is een voorloper van een hartinfarct.

Kan een pijnbestrijder leiden tot een hoge bloeddruk?
Ja, maar na het stoppen zakt de bloeddruk dan vaak weer als vanzelf.

Is het niet veel beter om je leefstijl aan te passen?
Ja, daarom beginnen we ook altijd met leefstijlaanpassingen bij de patiënt. Helaas zien we vaak ook dat leefstijlaanpassingen alleen niet genoeg zijn.

De bloeddruk blijft hoog, ondanks dat ik elke drie maanden onder controle sta bij de huisarts. Wat kan ik daar aan doen?
In principe is controle om de drie maanden prima. De huisarts kan uw bloeddruk dan ook prima in de gaten houden. Maar wanneer u het gevoel hebt dat er meer actie nodig is, vraag daar dan naar bij uw huisarts en laat u bijvoorbeeld doorverwijzen.

Is het beter om de bloeddruk aan de linkerarm of aan de rechterarm te meten?
Dat maakt niet zo veel verschil. Als we er maar zeker weten dat de bloeddruk ongeveer gelijk is aan beide armen.

Kun je te weinig zout gebruiken?
Eigenlijk niet. Tenzij je veel vocht verliest door bijvoorbeeld diarree of overgeven.

Zijn pittige kruiden ook van invloed op de bloeddruk?
Nee, pittige kruiden hebben voor zover bekend geen invloed op de bloeddruk.

Wat is invloed van vetten op de bloeddruk?
Vetten zijn zeker van invloed. Er is een verschil tussen verzadigde en onverzadigde vetten. Verzadigde vetten zijn niet goed voor de bloeddruk. De westerse eetgewoontes zijn niet zo goed. In minder ontwikkelde landen, waar mensen minder vetten tot zich nemen, is er minder vaak sprake van een hoge bloeddruk.

Ik gebruik geen zout meer, maar ik vind ketjap wel heel lekker. Is dat wel goed?
Ketjap is heel zoutrijk en wordt daarom niet geadviseerd. Er bestaat wel een natrium-arme versie.