Patiëntparticipatie bij calamiteiten in de patiëntenzorg › Treant Zorggroep

Patiëntparticipatie bij calamiteiten in de patiëntenzorg

Geplaatst op: 9 oktober 2018

Wanneer er een calamiteit in de patiëntenzorg is gebeurd is dat een ingrijpende gebeurtenis voor de patiënt en zijn of haar familie. In een erger geval, bij overlijden, is het verschrikkelijk voor de nabestaanden. Maar ook voor de betrokken medewerkers. Niemand heeft de intentie om een patiënt ernstige schade toe te brengen en dan gebeurt het toch… Dat is verschrikkelijk en heeft een enorme impact op de betrokken persoon.

Een calamiteit
Een gebeurtenis noemen we een calamiteit wanneer er onverwachte, onbedoelde schade is voor de patiënt waarbij er sprake is van een kwaliteitsissue bij de geleverde zorg. Een calamiteit vraagt direct om actie. Een onderzoekersgroep wordt in opdracht van de raad van bestuur gevraagd de gebeurtenis te onderzoek en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd wordt geïnformeerd. Sinds begin 2017 is er een verdere doorontwikkeling in het onderzoeksproces en wordt ook de patiënt en of zijn familie vanaf het eerste moment betrokken bij de calamiteitenprocedure.

De patiënt of de familie wordt bij een onderzoek altijd meteen door de raad van bestuur via een brief geïnformeerd. Er wordt een familiebegeleider toegewezen die de patiënt of familie gedurende het onderzoek bij staat. Dit wordt gedaan door onze klachtenfunctionaris, zij zijn het eerste aanspreekpunt voor de patiënt en of zijn familie

Tijdens het onderzoek wordt de patiënt of de familie altijd uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek. De patiënt en/of de familie hebben vaak een heel andere kijk op de gebeurtenis dan de zorgprofessionals. Hun visie kan in het onderzoek veel informatie geven over hoe de zorg wordt ervaren.

Participatie door patiënt / familie
Uit de gesprekken die de onderzoekscommissie voert met de patiënt of diens familie komen vaak andere punten naar voren dan uit de gesprekken met de zorgverleners. Ook de behoefte op bepaalde antwoorden is soms anders dan datgene wat professionals willen weten. Dat is iets waar we als Treant veel van kunnen leren en waarmee we de zorg kunnen verbeteren. De patiënt of familie ervaren deelname aan het onderzoek over het algemeen als zeer prettig. Ze staan eigenlijk altijd achter het doel: het verbeteren van de zorg.

Wanneer het rapport klaar is, wordt de patiënt of diens familie opnieuw uitgenodigd voor een gesprek waarbij een lid van de raad van bestuur aanwezig is, om de uitkomsten van het onderzoek te delen. We vertellen openlijk wat er is gebeurd en wat we in de toekomst gaan veranderen om herhaling te voorkomen. Het laatste is wat de meeste mensen het allerbelangrijkst vinden, dat wat hen is overkomen, een ander bespaard blijft.

Treant voorop
Na dit gesprek geven wij het onderzoeksrapport mee. Dit doen we al sinds januari 2017 en daarin lopen we als Treant voorop. Ook publiceert Treant op de website per kwartaal het aantal onderzoeken en meldingen bij de Inspectie.

Second victim
Ook de medewerker(s) die een calamiteit overkomt, is slachtoffer. Elke zorgverlener doet zijn uiterste best om goed voor de patiënt te zorgen. Als er iets vervelends gebeurt heeft ook de zorgverlener er niet om gevraagd. Het onderzoek dat na een calamiteit wordt opgestart is ook voor de medewerker eng en ingrijpend. De informatievoorziening over het onderzoek is daarom heel zorgvuldig.

Treant heeft voor de medisch specialisten peer-support in het leven geroepen. De ‘peers’ zijn geschoolde mensen die opvang bieden aan collega specialisten na een ernstige gebeurtenis.

Voor alle andere zorgverleners is er het BOT (Bedrijf Opvang Team). Zo kunnen we aan alle mensen de ondersteuning bieden we ze nodig zijn. Want hoe vervelend het ook is voor de patiënt of de familie, de zorgverlener is ook de dupe van de gebeurtenis.

Een luisterend oor, een schouder om op te leunen. Deze opvang is erg belangrijk zonder dat er een oordeel wordt geveld. Met deze opvang, die sinds kort in beide gevallen proactief wordt aangeboden, kunnen zorgverleners een dergelijke gebeurtenis ook verwerken met steun van collega’s.